Ông Phạm Văn Tiêu - Chủ tịch UBND thị xã Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) trao đổi với phóng viên VOVNEWS.

Năm 2006 là năm có nhiều khó khăn hơn là thuận lợi đối với Móng Cái: Giá cả hàng hoá luôn tăng cao; phía Trung Quốc vẫn chưa đồng ý cho khách du lịch đi sang Việt Nam qua cửa khẩu Móng Cái bằng thẻ du lịch; dịch bệnh, nhất là dịch cúm gia cầm đe doạ. Đặc biệt, từ năm 2004, cơ chế tài chính cho khu kinh tế cửa khẩu theo Quyết định 675 và Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ không còn, do vậy Móng Cái rơi vào tình trạng nợ đọng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ những năm trước chưa thanh toán được; những công trình mới phục vụ cho việc xuất nhập khẩu chưa được đầu tư mới, cũng như những công trình cũ, những công trình đã xuống cấp cũng chưa được sửa chữa như: bến cảng, khu vực cửa khẩu, hệ thống đường giao thông huyết mạch đưa hàng hoá qua cửa khẩu, các điểm bốc xếp hàng hoá xuất nhập khẩu… vẫn chưa được đầu tư hoàn chỉnh, nên cũng còn gây khá nhiều khó khăn, ảnh hưởng khá mạnh đến doanh số xuất nhập khẩu, giao lưu thương mại giữa hai nước qua cửa khẩu Móng Cái. Tuy vậy, thu ngân sách năm 2006 của Móng Cái cũng đạt gần 400 tỷ đồng, trong đó 50% là từ xuất nhập khẩu.

Ngày 10/9/2004, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 185/2003/QĐ-TTg bãi bỏ các quy định về cấp lại vốn đầu tư trở lại từ các khoản thu của ngân sách Nhà nước và thực hiện “cơ chế hỗ trợ có mục tiêu” từ ngân sách Trung ương. Với Móng Cái, nếu cả năm thu được từ 50 tỷ đồng trở lên, thì một nửa trong số thu vượt này được giữ lại để tái đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ cho phát triển. Trước năm 2004, mỗi năm, Móng Cái có khoảng từ 50-70 tỷ đồng được giữ lại từ cơ chế tài chính dành cho khu kinh tế cửa khẩu.

PV: Nhiều khó khăn như vậy ảnh hưởng gì đến kết quả kinh tế-xã hội của Móng Cái, thưa ông?

Ông Phạm Văn Tiêu

Ông Phạm Văn Tiêu: Những khó khăn này đã ảnh hưởng đến kết quả trong phát triển kinh tế-xã hội của thị xã từ năm 2004 đến nay. Năm 2006, các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội của thị xã cơ bản đạt được mục tiêu đề ra, tuy nhiên chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có.

Về thương mại, du lịch và dịch vụ, có thể nói Móng Cái là một trong hai trung tâm lớn của tỉnh Quảng Ninh, cơ cấu kinh tế và thu nhập chính của thị xã là lĩnh vực này. Năm 2006, thị xã đạt giá trị về kim ngạch xuất nhập khẩu qua khu kinh tế cửa khẩu là 2,1 tỷ USD, trong đó xuất khẩu là 1,6 tỷ USD, nhập khẩu là hơn 500 triệu USD, qua đó cho thấy tỷ trọng về xuất khẩu vẫn lớn hơn và cửa khẩu Móng Cái vẫn giữ được xuất siêu hàng hoá. Tuy nhiên, nếu vẫn có được cơ chế tài chính cho khu kinh tế cửa khẩu như trước năm 2004 thì con số này còn lớn hơn nhiều.

Năm 2006, đã có 2,1 triệu lượt khách du lịch qua cửa khẩu Móng Cái. Tuy nhiên, nếu phía Trung Quốc có được sự thay đổi trong quy chế xuất nhập cảnh, cho phép khách du lịch nước mình dùng thẻ du lịch qua cửa khẩu Móng Cái thì số lượng khách du lịch còn lớn hơn nữa. Đây cũng là khó khăn không nhỏ đối với du lịch Móng Cái.

Về tài chính, tiền tệ, trong năm 2006, thị xã vẫn giữ được mức luân chuyển và thanh toán biên mậu tương đối lớn. Chúng tôi dự tính đến hết năm nay có thể đạt được khoảng hơn 1.000 tỷ đồng được luân chuyển, thanh toán qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

PV: Được biết, bên cạnh việc duy trì phát triển các ngành truyền thống có thế mạnh như thương mại, du lịch, dịch vụ, Móng Cái đang có bước chuyển tích cực trong sản xuất nông nghiệp. Bước chuyển đó là gì, thưa ông?

Ông Phạm Văn Tiêu: Về sản xuất nông nghiệp, thị xã vẫn đảm bảo được sản xuất, an ninh lương thực, đạt được 16.000 tấn lương thực. Tuy nhiên, từ năm nay, thị xã không đặt chỉ tiêu đạt được nhiều về khối lượng mà đặt chỉ tiêu đạt được nhiều về giá trị, do vậy thị xã đang xây dựng nhiều mô hình về giá trị kinh tế cao trong sản xuất nông nghiệp. Cũng từ năm nay, chúng tôi triển khai mô hình “cánh đồng 30 triệu/ha” và đã đạt được 140 ha mô hình này, đạt hiệu quả nhất định trong việc giúp bà con xoá đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế. Hiện số hộ nghèo của thị xã chỉ còn ở mức 3,5% và phấn đấu trong vòng 2 năm nữa sẽ không còn số hộ nghèo.

Tuy rằng, mô hình “cánh đồng 30 triệu/ha” của Móng Cái so với tỉnh Quảng Ninh hay với cả nước không phải là lớn, nhưng đối với điều kiện thời tiết khí hậu, thổ nhưỡng như Móng Cái thì đây là một kết quả đáng kích lệ, vì trước đây chúng tôi chỉ đạt được từ 15-20 triệu đồng/ha.

PV: Vào mỗi độ cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán thì buôn lậu, gian lận thương mại luôn là những vấn nạn, vậy thị xã có những biện pháp gì đối phó, thưa ông?

Ông Phạm Văn Tiêu: Gian lận thương mại, buôn lậu ở khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái vẫn còn, tuy nhiên, thị xã đã có nhiều biện pháp phòng chống và có thể nói rằng tình hình anh ninh trật tự, chính trị của Móng Cái vẫn được giữ vững. Đặc biệt, thị xã rất chú trọng đến công tác phòng chống buôn lậu gia súc, gia cầm, đặc biệt là gia súc, gia cầm bị nhiễm bệnh, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, được triển khai thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt. Bên cạnh đó, thị xã cũng chú trọng đến công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức cho học sinh, con em người dân không tham gia vào việc vận chuyển, buôn lậu trái phép qua biên giới. Đây là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng, liên quan đến nhận thức, hành động của các thế hệ trẻ, là tương lai của đất nước. Hiện tượng trẻ em, học sinh tham gia vận chuyển, buôn lậu ở thị xã đã giảm đến mức thấp nhất.

Trong những tháng cuối năm, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán cổ truyền, bên cạnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại thì thường nổi lên hiện tượng buôn lậu pháo. Ngay từ tháng 7 của năm nay, chúng tôi đã chỉ đạo yêu cầu các xã, các lực lượng liên ngành đẩy mạnh công tác phòng chống, kiểm tra sát sao hoạt động này. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng yêu cầu các doanh nghiệp hoạt động buôn bán tại khu vực cửa khẩu cam kết không buôn bán các loại hàng hoá cấm như pháo, gia súc, gia cầm; xử lý kiên quyết khi phát hiện sai phạm.

Theo đánh giá tổng kết 5 năm qua, trong tổng cơ cấu kinh tế của thị xã Móng Cái, thương mại, du lịch, dịch vụ chiếm 70%, còn lại là của công nghiệp, xây dựng, giao thông, nông nghiệp… Trong 5 năm tới, thị xã định hướng vẫn giữ cơ cấu này vì phù hợp với đặc điểm, lợi thế của Móng Cái.

PV: Với Móng Cái, năm 2006 là năm có không ít khó khăn nhưng cũng đầy cố gắng phấn đấu. Vậy năm 2007, thị xã sẽ có những mục tiêu, phương hướng chủ yếu gì để Móng Cái thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng của mình, thưa ông?

Ông Phạm Văn Tiêu: Năm 2007 là năm thứ hai chúng tôi thực hiện Nghị quyết Đảng bộ thị xã Móng Cái lần thứ 21. Mục tiêu lớn nhất của thị xã là phải hoàn thành các bước thủ tục đề nghị với Bộ Xây dựng ra Quyết định công nhận thị xã Móng Cái lên đô thị loại 3, để trình hồ sơ lên Chính phủ xin chấp thuận và trở thành thành phố trước năm 2010. Hiện các tiêu chí về cơ sở hạ tầng và các vấn đề khác đã đáp ứng được yêu cầu, chỉ còn vấn đề về thủ tục hành chính được công nhận. Một số vấn đề như xử lý nước thải, giao thông cũng đang được đầu tư hoàn thiện thêm.

Cầu Bắc Luân 1

Chúng tôi cũng đang mong chờ việc đạt được thoả thuận với phía bạn Trung Quốc trong việc hợp tác xây dựng cầu Bắc Luân 2 qua biên giới hai nước. Cầu Bắc Luân 1 không còn đảm bảo được cho việc lưu thông hàng hoá xuất nhập khẩu qua cửa khẩu hai nước. Hiện hai bên đang tiến hành khảo sát các điểm đầu cầu để tiến hành xây dựng.

Cũng trong thời gian tới, chúng tôi tiếp tục việc phát triển và lấp đầy các khu công nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư (về giao thông và hành chính); tiếp tục nhân rộng mô hình “cánh đồng 30 triệu/ha”; chú trọng vào đạt được giá trị trong sản xuất nông nghiệp; tốc độ phát triển thương mại tăng 20% so với năm 2006, phấn đấu tăng 18-20% ngân sách so với năm 2006. Và vấn đề đáng quan tâm là chúng tôi đề nghị Chính phủ có được một cơ chế phù hợp đối với các khu kinh tế cửa khẩu, trong đó có Móng Cái.

PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!./.

Nguyễn Hải (thực hiện)